Ολιστική Θεραπεία και Ανθρωποκεντρική Ψυχοθεραπεία: Βλέποντας τον Άνθρωπο ως Όλον
Πολλές φορές στη ζωή μας νιώθουμε ότι κάτι δεν πάει καλά, χωρίς όμως να μπορούμε να καταλάβουμε ακριβώς τι είναι αυτό.
Μπορεί να έχουμε άγχος, ένταση, θυμό, ανασφάλεια ή δυσκολίες στις σχέσεις μας.
Μπορεί να επαναλαμβάνουμε συμπεριφορές που δεν μας βοηθούν ή να αισθανόμαστε ότι, ενώ γνωρίζουμε τι θέλουμε, δυσκολευόμαστε να το πραγματοποιήσουμε.
Η ψυχοθεραπεία μπορεί να γίνει ένας χώρος όπου θα μπορέσουμε να σταματήσουμε για λίγο, να ακούσουμε τον εαυτό μας και να κατανοήσουμε τι πραγματικά συμβαίνει μέσα μας.
Η ολιστική προσέγγιση και η ανθρωποκεντρική ψυχοθεραπεία
αντιμετωπίζουν τον άνθρωπο όχι μόνο μέσα από το πρόβλημα που αντιμετωπίζει, αλλά ως μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα.
Τι σημαίνει ολιστική θεραπεία;
Η λέξη «ολιστική» προέρχεται από τη λέξη «όλον».
Στην ολιστική προσέγγιση ο άνθρωπος δεν αντιμετωπίζεται σαν ένα σύνολο ξεχωριστών κομματιών. Οι σκέψεις, τα συναισθήματα, οι εμπειρίες, οι σχέσεις, το σώμα και ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας συνδέονται μεταξύ τους.
Για παράδειγμα, μια δύσκολη σχέση μπορεί να δημιουργεί έντονη συναισθηματική πίεση. Η πίεση αυτή μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο που σκεφτόμαστε, τον τρόπο που αντιδρούμε και τον τρόπο που σχετιζόμαστε με τους άλλους.
Γι' αυτό δεν είναι πάντα αρκετό να προσπαθήσουμε απλώς να «διορθώσουμε» ένα σύμπτωμα.
Χρειάζεται να κατανοήσουμε τι βρίσκεται πίσω από αυτό.
Ο άνθρωπος είναι κάτι περισσότερο από το πρόβλημά του
Όταν κάποιος έρχεται στη θεραπεία επειδή αισθάνεται άγχος, δεν σημαίνει ότι είναι «ένας αγχώδης άνθρωπος».
Όταν κάποιος δυσκολεύεται στις σχέσεις του, δεν σημαίνει ότι «δεν ξέρει να αγαπά».
Και όταν κάποιος αισθάνεται ότι έχει χάσει τον εαυτό του, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να αλλάξει.
Μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία προσπαθούμε να κατανοήσουμε την ιστορία του ανθρώπου, τις εμπειρίες του, τις ανάγκες του, τις πεποιθήσεις του και τον τρόπο με τον οποίο έχει μάθει να αντιμετωπίζει τη ζωή.
Γιατί πίσω από πολλές συμπεριφορές υπάρχει μια ανάγκη.
Και πίσω από πολλές δυσκολίες υπάρχει μια ιστορία που χρειάζεται να ακουστεί.
Τι είναι η ανθρωποκεντρική ψυχοθεραπεία;
Η ανθρωποκεντρική ψυχοθεραπεία βάζει στο επίκεντρο τον ίδιο τον άνθρωπο.
Δεν βλέπει τον θεραπευόμενο μόνο ως «το πρόβλημά του», αλλά ως έναν άνθρωπο με μοναδική ιστορία, συναισθήματα, ανάγκες, δυνατότητες και προσωπική πορεία.
Ο θεραπευτής δεν βρίσκεται απέναντι από τον άνθρωπο για να τον κρίνει ή να του πει πώς πρέπει να ζήσει.
Δημιουργείται ένας ασφαλής χώρος όπου μπορεί να εκφραστεί, να μιλήσει ελεύθερα και να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό του.
Η αποδοχή, η ενσυναίσθηση, ο σεβασμός και η αυθεντική ανθρώπινη σχέση αποτελούν σημαντικά στοιχεία αυτής της προσέγγισης.
Η θεραπευτική σχέση έχει σημασία
Η ψυχοθεραπεία δεν είναι απλώς μια συζήτηση.
Είναι μια σχέση εμπιστοσύνης.
Μέσα σε ένα ασφαλές θεραπευτικό περιβάλλον μπορείς να μιλήσεις για σκέψεις και συναισθήματα που ίσως δεν έχεις μπορέσει να εκφράσεις αλλού.
Μπορείς να αναρωτηθείς:
Τι πραγματικά νιώθω;
Τι έχω ανάγκη;
Γιατί αντιδρώ με αυτόν τον τρόπο;
Τι φοβάμαι;
Τι έχω μάθει να πιστεύω για τον εαυτό μου;
Τι θέλω πραγματικά από τη ζωή και τις σχέσεις μου;
Μέσα από αυτές τις ερωτήσεις αρχίζει πολλές φορές ένα σημαντικό ταξίδι αυτογνωσίας.
Σκέψεις, συναισθήματα και σώμα
Ο άνθρωπος δεν είναι μόνο σκέψη.
Είναι επίσης συναίσθημα, σώμα, εμπειρία και σχέση.
Μια δύσκολη εμπειρία μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε και συμπεριφερόμαστε.
Γι' αυτό στην ολιστική προσέγγιση έχει αξία να παρατηρούμε όχι μόνο τι σκεφτόμαστε, αλλά και τι αισθανόμαστε.
Πού νιώθουμε ένταση;
Πότε εμφανίζεται;
Τι συμβαίνει στη ζωή μας εκείνη τη στιγμή;
Τι προσπαθεί να μας «πει» το συναίσθημά μας;
Η παρατήρηση αυτή μπορεί να μας βοηθήσει να αποκτήσουμε μεγαλύτερη επίγνωση του εαυτού μας.
Δεν χρειάζεται να αλλάξεις τον εαυτό σου. Χρειάζεται να τον γνωρίσεις.
Πολλοί άνθρωποι ξεκινούν ψυχοθεραπεία με την επιθυμία να αλλάξουν κάτι στον εαυτό τους.
Να σταματήσουν να φοβούνται.
Να μην θυμώνουν.
Να μην αισθάνονται ανασφάλεια.
Να κάνουν καλύτερες σχέσεις.
Να αποκτήσουν περισσότερη αυτοπεποίθηση.
Όμως η ουσιαστική αλλαγή συχνά ξεκινά από την κατανόηση και την αποδοχή.
Όταν αρχίζουμε να γνωρίζουμε τον εαυτό μας, μπορούμε να καταλάβουμε γιατί λειτουργούμε με έναν συγκεκριμένο τρόπο.
Και τότε μπορούμε να επιλέξουμε διαφορετικά.
Αυτό είναι ένα σημαντικό κομμάτι της προσωπικής εξέλιξης.
Η θεραπεία ως δρόμος αυτογνωσίας
Η ψυχοθεραπεία δεν αφορά μόνο τις δύσκολες περιόδους.
Μπορεί να γίνει και ένας δρόμος βαθύτερης αυτογνωσίας.
Να καταλάβεις ποιος είσαι.
Να αναγνωρίσεις τι χρειάζεσαι.
Να δεις ποια μοτίβα επαναλαμβάνεις στις σχέσεις σου.
Να μάθεις να θέτεις όρια.
Να συνδεθείς περισσότερο με τον εαυτό σου.
Να καταλάβεις τι πραγματικά θέλεις.
Και σταδιακά να δημιουργήσεις μια ζωή που βρίσκεται περισσότερο σε συμφωνία με αυτό που είσαι και με αυτό που επιθυμείς.
Γιατί ο κάθε άνθρωπος χρειάζεται τη δική του προσέγγιση
Δεν υπάρχει ένας ίδιος τρόπος που λειτουργεί για όλους.
Κάθε άνθρωπος έχει διαφορετική ιστορία και διαφορετικές ανάγκες.
Γι' αυτό η θεραπευτική διαδικασία χρειάζεται να προσαρμόζεται στον άνθρωπο που βρίσκεται απέναντί μας.
Η ολιστική και ανθρωποκεντρική ματιά επιτρέπει να δούμε τον άνθρωπο συνολικά και να αναζητήσουμε μαζί του τον τρόπο που μπορεί να τον βοηθήσει να προχωρήσει.
Δεν χρειάζεται να έχεις όλες τις απαντήσεις πριν ξεκινήσεις.
Μερικές φορές αρκεί να υπάρχει η επιθυμία να καταλάβεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Ένα πρώτο βήμα προς τον εαυτό σου
Ίσως αυτό που χρειάζεσαι σήμερα δεν είναι να βρεις όλες τις λύσεις.
Ίσως χρειάζεται πρώτα να ακούσεις τον εαυτό σου.
Να σταματήσεις για λίγο.
Να αναγνωρίσεις τι νιώθεις.
Να καταλάβεις τι χρειάζεσαι.
Και να αρχίσεις να βλέπεις τον εαυτό σου με περισσότερη αποδοχή και λιγότερη κριτική.
Η ψυχοθεραπεία μπορεί να είναι ένας ασφαλής χώρος για αυτή τη διαδρομή.
Γιατί η αλλαγή δεν ξεκινά πάντα όταν προσπαθούμε να γίνουμε κάποιος άλλος. Μπορεί να ξεκινά όταν αρχίζουμε πραγματικά να γνωρίζουμε ποιοι είμαστε.
Αν αισθάνεσαι ότι θέλεις να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου, να κατανοήσεις όσα σε δυσκολεύουν και να δημιουργήσεις πιο ουσιαστικές σχέσεις με τον εαυτό σου και τους άλλους, η ψυχοθεραπεία μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό πρώτο βήμα.
Μαρία Λιόντα
Ψυχολόγος
Σύμβουλος Σχέσεων
Θεσσαλονίκη & Online Συνεδρίες
