Όταν η σχέση ή ο γάμος περνάει κρίση: Υπάρχει τρόπος να ξαναβρείτε ο ένας τον άλλον;
Υπάρχει μια στιγμή σε πολλές σχέσεις που δύο άνθρωποι, ενώ εξακολουθούν να ζουν μαζί, αρχίζουν να αισθάνονται πως κάτι πολύ σημαντικό έχει χαθεί ανάμεσά τους.
Οι συζητήσεις λιγοστεύουν. Η τρυφερότητα μειώνεται. Οι διαφωνίες επαναλαμβάνονται. Μικρά καθημερινά ζητήματα γίνονται αφορμές για μεγάλους καβγάδες, ενώ η σιωπή αρχίζει να παίρνει τη θέση της επικοινωνίας.
Κάποτε μπορούσατε να μιλάτε για ώρες. Τώρα δυσκολεύεστε να συζητήσετε ακόμη και για τα πιο απλά πράγματα.
Κάποτε αναζητούσατε ο ένας την αγκαλιά του άλλου. Τώρα μπορεί να κοιμάστε στο ίδιο κρεβάτι και να αισθάνεστε συναισθηματικά χιλιόμετρα μακριά.
Όταν μια σχέση ή ένας γάμος περνάει κρίση, το πιο οδυνηρό δεν είναι πάντα οι καβγάδες. Είναι η αίσθηση ότι χάνετε τον άνθρωπο που κάποτε αποτελούσε το καταφύγιό σας.
Είναι, όμως, η κρίση το τέλος μιας σχέσης; Ή μπορεί να γίνει η αφορμή για να αλλάξετε όσα σας πληγώνουν και να δημιουργήσετε μια ουσιαστικότερη σύνδεση;
Γιατί περνάει μια σχέση κρίση;
Καμία σχέση δεν παραμένει ακριβώς ίδια με το πέρασμα του χρόνου. Οι άνθρωποι αλλάζουν, οι ανάγκες τους εξελίσσονται και οι συνθήκες της ζωής μεταβάλλονται.
Η καθημερινότητα, οι επαγγελματικές υποχρεώσεις, η οικονομική πίεση, η ανατροφή των παιδιών, οι οικογενειακές δυσκολίες και η έλλειψη προσωπικού χρόνου μπορούν να επηρεάσουν τη σύνδεση ενός ζευγαριού.
Σταδιακά, η σχέση μπορεί να περάσει σε δεύτερη μοίρα.
Οι σύντροφοι συνεχίζουν να λειτουργούν ως οικογένεια, να διεκπεραιώνουν υποχρεώσεις και να αντιμετωπίζουν πρακτικά ζητήματα, αλλά ξεχνούν να φροντίζουν τη συναισθηματική τους σχέση.
Άλλες φορές, η κρίση συνδέεται με βαθύτερα προβλήματα: έλλειψη εμπιστοσύνης, ανεκπλήρωτες ανάγκες, διαφορετικές προσδοκίες, συσσωρευμένο θυμό ή δυσκολία στην επικοινωνία.
Μπορεί ο ένας να ζητά περισσότερη εγγύτητα και ο άλλος να απομακρύνεται. Ο ένας να επιμένει να συζητήσουν και ο άλλος να κλείνεται στη σιωπή. Και όσο περισσότερο προσπαθεί ο ένας να πλησιάσει με τρόπο που πιέζει τον άλλον, τόσο περισσότερο εκείνος απομακρύνεται.
Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, στον οποίο και οι δύο υποφέρουν, αλλά κανείς δεν αισθάνεται ότι τον καταλαβαίνουν.
Όταν οι καβγάδες κρύβουν βαθύτερες ανάγκες
Πίσω από έναν καβγά για μια καθημερινή υποχρέωση μπορεί να κρύβεται η ανάγκη να νιώσει κάποιος ότι δεν είναι μόνος.
Πίσω από τη φράση «ποτέ δεν με ακούς» μπορεί να υπάρχει η επιθυμία να αισθανθεί ότι η γνώμη του έχει αξία.
Πίσω από την απόσταση και τη σιωπή μπορεί να βρίσκεται ο φόβος μιας ακόμη σύγκρουσης ή η απογοήτευση ενός ανθρώπου που έχει πάψει να πιστεύει ότι μπορεί να αλλάξει κάτι.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε συμπεριφορά δικαιολογείται. Σημαίνει ότι χρειάζεται να κοιτάξουμε βαθύτερα από τις λέξεις και να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε τι πραγματικά συμβαίνει μεταξύ μας.
Αντί να αναρωτιέσαι μόνο «γιατί μου φέρεται έτσι;», μπορείς να αρχίσεις να εξετάζεις και το εξής:
«Τι συμβαίνει μεταξύ μας και έχουμε φτάσει στο σημείο να πληγώνουμε ο ένας τον άλλον;»
Η αλλαγή στην οπτική δεν λύνει από μόνη της τα προβλήματα. Μπορεί, όμως, να ανοίξει τον δρόμο για μια διαφορετική συζήτηση.
Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί μια κρίση στη σχέση;
1. Σταματήστε να προσπαθείτε να αποδείξετε ποιος έχει δίκιο
Όταν κάθε συζήτηση μετατρέπεται σε μάχη για το ποιος φταίει, η ουσιαστική επικοινωνία γίνεται σχεδόν αδύνατη.
Δεν χρειάζεται να συμφωνείτε σε όλα. Χρειάζεται, όμως, να μπορείτε να ακούτε ο ένας τον άλλον χωρίς να ακυρώνετε τα συναισθήματα και τις εμπειρίες σας.
2. Μιλήστε για όσα σας λείπουν, όχι μόνο για όσα σας ενοχλούν
Είναι εύκολο να πεις στον σύντροφό σου τι κάνει λάθος.
Είναι δυσκολότερο να του εξηγήσεις τι χρειάζεσαι πραγματικά.
Η διαφορά δεν βρίσκεται μόνο στις λέξεις. Βρίσκεται στην πρόθεση να εκφραστείς με τρόπο που διευκολύνει την επικοινωνία αντί να προκαλεί άμυνα.
3. Αναγνωρίστε το δικό σας μερίδιο ευθύνης
Σε μια σχέση, ο καθένας έχει τη δική του εμπειρία και τη δική του οπτική.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ευθύνη είναι πάντα μοιρασμένη εξίσου. Σημαίνει, όμως, ότι αξίζει να εξετάζεις τις δικές σου αντιδράσεις, τις επιλογές σου και τον τρόπο με τον οποίο συμμετέχεις στη δυναμική της σχέσης.
Μπορεί να χρειάζεται να μάθεις να εκφράζεις τον θυμό σου διαφορετικά, να ακούς περισσότερο ή να βάζεις σαφέστερα όρια.
Η αυτογνωσία δεν είναι παραδοχή ότι φταις για όλα. Είναι η αναγνώριση ότι μπορείς να αναλάβεις την ευθύνη για όσα εξαρτώνται από εσένα.
4. Μην αφήνετε τη σχέση σας να λειτουργεί μόνο από συνήθεια
Η συναισθηματική σύνδεση χρειάζεται χρόνο και φροντίδα. Δεν αρκεί να μένετε κάτω από την ίδια στέγη. Χρειάζεται να δημιουργείτε ευκαιρίες για ουσιαστική επαφή.
5. Αναζητήστε βοήθεια πριν η απόσταση γίνει αγεφύρωτη
Πολλά ζευγάρια καθυστερούν να ζητήσουν βοήθεια. Περιμένουν να αλλάξει ο άλλος, ελπίζουν ότι τα προβλήματα θα υποχωρήσουν μόνα τους ή θεωρούν ότι πρέπει να τα καταφέρουν χωρίς υποστήριξη.
Όταν, τελικά, απευθύνονται σε ειδικό, μπορεί να έχει συσσωρευτεί μεγάλη απογοήτευση και να δυσκολεύονται ακόμη και να επικοινωνήσουν.
Η συμβουλευτική ζεύγους προσφέρει έναν χώρο όπου οι σύντροφοι μπορούν να εξετάσουν τις δυσκολίες τους, να αναγνωρίσουν επαναλαμβανόμενα μοτίβα και να εξασκηθούν σε πιο λειτουργικούς τρόπους επικοινωνίας.
Δεν αποτελεί εγγύηση ότι κάθε σχέση θα συνεχιστεί. Μπορεί, όμως, να βοηθήσει το ζευγάρι να κατανοήσει τι συμβαίνει και να αποφασίσει πιο συνειδητά για το μέλλον του.
Μπορεί μια σχέση να γίνει ξανά όμορφη μετά από μια κρίση;
Ναι, ορισμένες σχέσεις μπορούν να ανανεωθούν και να γίνουν ουσιαστικότερες μετά από μια δύσκολη περίοδο.
Αυτό, όμως, δεν συμβαίνει μόνο επειδή οι σύντροφοι αγαπιούνται ή επειδή φοβούνται τον χωρισμό.
Χρειάζεται διάθεση για αλλαγή, ειλικρίνεια, συνέπεια και αμοιβαία προσπάθεια. Χρειάζεται να μετατραπούν οι υποσχέσεις σε πράξεις και οι συζητήσεις σε διαφορετικές καθημερινές συμπεριφορές.
Η αγάπη είναι σημαντική, αλλά δεν αρκεί όταν απουσιάζουν ο σεβασμός, η ασφάλεια και η ανάληψη ευθύνης.
Και υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η κρίση αποκαλύπτει ότι η σχέση δεν μπορεί ή δεν είναι ασφαλές να συνεχιστεί. Όταν υπάρχει κακοποίηση, εκφοβισμός ή συστηματική παραβίαση των ορίων, προτεραιότητα αποτελεί η ασφάλεια και η κατάλληλη υποστήριξη.
Πριν αποφασίσεις ότι όλα τελείωσαν, δες τι μπορεί ακόμη να αλλάξει
Αν η σχέση σου περνάει κρίση, ίσως νιώθεις κουρασμένος, απογοητευμένος ή μόνος, ακόμη κι όταν ο σύντροφός σου βρίσκεται δίπλα σου.
Μπορεί να αναρωτιέσαι αν αξίζει να συνεχίσεις ή αν είναι καλύτερο να φύγεις.
Δεν υπάρχουν εύκολες απαντήσεις που να ισχύουν για όλους.
Υπάρχουν, όμως, ερωτήματα που αξίζει να εξετάσεις: Υπάρχει ακόμη αμοιβαίος σεβασμός; Μπορείτε να μιλήσετε με ειλικρίνεια; Θέλετε και οι δύο να προσπαθήσετε; Είστε διατεθειμένοι να αλλάξετε όσα σας πληγώνουν;
Αν υπάρχει κοινή διάθεση, ίσως αυτή η κρίση να γίνει η αφετηρία για μια νέα προσέγγιση στη σχέση σας.
Δεν χρειάζεται να συνεχίσετε να αγαπάτε ο ένας τον άλλον με τον ίδιο τρόπο που σας πλήγωσε. Μπορείτε να μάθετε να σχετίζεστε διαφορετικά.
Χρειάζεστε βοήθεια για τη σχέση σας;
Αν εσύ και ο σύντροφός σου αντιμετωπίζετε δυσκολίες στην επικοινωνία, συχνές συγκρούσεις ή συναισθηματική απομάκρυνση, η αναζήτηση υποστήριξης μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα για να κατανοήσετε καλύτερα τι συμβαίνει στη σχέση σας.
Μέσα από τη συμβουλευτική μπορείτε να εξετάσετε τις ανάγκες σας, να αναγνωρίσετε τα μοτίβα που σας δυσκολεύουν και να διερευνήσετε τρόπους για μια πιο ουσιαστική και υγιή σύνδεση.
Μάθετε περισσότερα για τις υπηρεσίες μου και τις δυνατότητες συνεδριών δια ζώσης στη Θεσσαλονίκη ή online στο psychodaily.gr.
Μερικές φορές, η κρίση δεν είναι μόνο το σημείο όπου δύο άνθρωποι απομακρύνονται. Μπορεί να γίνει και το σημείο από όπου αρχίζουν να βλέπουν τη σχέση τους διαφορετικά.
Μαρία Λιόντα
Ψυχολόγος με εξειδίκευση στη συμβουλευτική σχέσεων
& στην προσωπική ανάπτυξη
